Noter Evrakının Mahkeme ve İcra Dosyasına Gönderilmesi

Noterlik Kanunu'nun 55. maddesi neden değişti?

Noterlik evrak ve defterlerinin incelenmesini düzenleyen 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 55. maddesi, 7589 sayılı Kanunun 2. maddesiyle tümüyle yeniden yazıldı. Değişiklik 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı: 33326) yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Değişikliğin amacı, dava ve takip dosyalarında sık ihtiyaç duyulan noter belgelerinin mercilere ulaştırılmasını hızlandırmak ve bu işlemi ücretten arındırmaktır.

Uygulamada bu belgeler çoğu zaman icra ve kira uyuşmazlıklarında gündeme gelir: ihtarname, tahliye taahhüdü, kefalet, vekâletname, düzenleme şeklinde satış vaadi. Bu alandaki çalışmalarımız için Antalya icra avukatı sayfası incelenebilir.

Noterlik evrakını kim inceleyebilir?

Maddenin ilk cümlesi inceleme yetkisi olanları saymaktadır. Noterlik evrak ve defterleri; mahkeme, sulh ceza hâkimliği ve Cumhuriyet başsavcılıklarınca veya resmî daireler tarafından yahut konusu da belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilir.

Son ihtimalde aranan şart dikkat çekicidir: soruşturmaya yetkili kılınan kişinin incelemesi için konunun belirtilmiş olması gerekir. Yani sınırsız ve konusu gösterilmeyen bir inceleme yetkisi söz konusu değildir.

Taraflar ve vekilleri bu listede sayılmamıştır; belgeye ulaşma çoğunlukla mahkeme veya icra dairesi aracılığıyla, dosya üzerinden talep edilerek sağlanır.

Evrakın aslı istenirse ne olur?

Madde, belgenin aslının istenmesi hâlinde izlenecek usulü açıkça düzenlemektedir. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi hâlinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylar.

Noter, onayladığı bu örneği aslının yerinde saklar ve evrakın aslını ilgili mercie gönderir.

Bu düzenleme, noterlik arşivinde boşluk oluşmasını önlerken mahkemenin asıl belge üzerinde inceleme yapmasına imkân tanımaktadır. İmza incelemesi gerektiren uyuşmazlıklarda bu ayrım pratik önem taşır.

Onaylı örnek isteniyorsa: elektronik gönderim esas

Maddenin getirdiği en somut yenilik, onaylı örneklerin gönderim biçimine ilişkindir.

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmî daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda noter; istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili mercie elektronik ortamda gönderir.

Elektronik ortamda gönderme imkânı bulunmayan durumlarda ise noter, evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili mercie gönderir.

Böylece kural elektronik gönderim, istisna fiziki gönderim hâline gelmiştir. Bu, özellikle farklı illerdeki noterliklerden belge istenen dosyalarda bekleme süresini kısaltmaya yöneliktir.

Bu işlemler için ücret alınmıyor

Maddenin son cümleleri mali yönü düzenlemektedir ve uygulamada en çok merak edilen noktadır.

Öncelikle, bu madde uyarınca yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmez. Yevmiye numarası noterlik işlemlerinin sicilini oluşturduğundan, bu ifade işlemin olağan bir noterlik işlemi olarak kaydedilmeyeceğini göstermektedir.

Mali yönden kural açıktır: posta masrafı ve Noterlik Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere, harç, vergi ve değerli kâğıt ücreti dâhil herhangi bir ücret alınmaz.

Yani mahkeme veya savcılık tarafından istenen bir noter belgesinin gönderilmesi için taraflardan noterlik ücreti talep edilmesi söz konusu değildir; yalnızca posta ve yol masrafı istisna tutulmuştur.

Dava ve icra dosyalarında pratik karşılığı

Bir kira uyuşmazlığında tahliye taahhüdünün aslının incelenmesi, bir icra takibinde ihtarnamenin tebliğ tarihinin tespiti ya da bir ceza soruşturmasında vekâletnamenin doğrulanması gerektiğinde izlenecek yol bu maddedir.

Talep, kural olarak dosyanın görüldüğü mercie yöneltilir: mahkemeden veya icra dairesinden ilgili noterliğe müzekkere yazılması istenir. Talepte belgenin yevmiye numarası, tarihi ve düzenleyen noterlik açıkça belirtilirse süreç kısalır.

Aslının mı yoksa onaylı örneğinin mi isteneceği ayrı bir tercihtir. İmza veya belge üzerinde teknik inceleme yapılacaksa aslın istenmesi gerekir; içeriğin ispatı yeterliyse onaylı örnek elektronik ortamda daha hızlı gelir.

Antalya'daki dosyalarda müzekkereye konu noterlik başka bir ilde olsa dahi, elektronik gönderim kuralı nedeniyle bekleme süresinin kısalması beklenir.

Yürürlük ve derdest dosyalar

Değişiklik, 7589 sayılı Kanunun yürürlük maddesi uyarınca yayımı tarihinde, yani 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmiştir. Kanunda bu madde için ayrı bir geçiş hükmü öngörülmemiştir.

Hüküm, belge teminine ilişkin bir usul kuralı olduğundan, yürürlükten sonra yapılacak talepler bakımından uygulanır. Daha önce gönderilmiş belgeler bakımından yeniden bir işlem yapılmasını gerektirmez.

Devam eden bir dosyada daha önce ücret veya harç ödenerek temin edilmiş bir belge varsa, bu ödemenin iadesine ilişkin bir hüküm maddede bulunmamaktadır.

Sık sorulan sorular

Noterdeki belgemi mahkeme nasıl ister?

Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı ilgili noterlikten belgenin aslını ya da onaylı örneğini isteyebilir. Uygulamada bu talep, dosyanın görüldüğü mercie yöneltilerek noterliğe müzekkere yazılmasıyla yürütülür.

Belgenin aslı istenirse noter arşivinde ne kalır?

Noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylar, bu onaylı örneği aslının yerinde saklar ve aslını ilgili mercie gönderir.

Onaylı örnek nasıl gönderiliyor?

Noter, istenilen evrakın aslını elektronik ortamda tarayıp güvenli elektronik imzayla imzalayarak oluşturduğu onaylı örneği ilgili mercie elektronik ortamda gönderir. Elektronik gönderim imkânı yoksa aslına uygunluğu onaylanmış örnek fiziken gönderilir.

Bu işlem için ücret ödenir mi?

Posta masrafı ve Noterlik Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere, harç, vergi ve değerli kâğıt ücreti dâhil herhangi bir ücret alınmaz.

Noterlik evrakını taraflar doğrudan inceleyebilir mi?

Madde, inceleme yetkisini mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılıkları, resmî daireler ve konusu belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimseler bakımından düzenlemektedir. Taraflar bakımından belgeye ulaşma genellikle dosya üzerinden talep edilerek sağlanır.

Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?

7589 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yapılan değişiklik, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir.

Belge temini çoğu dosyada sonucu değil süreyi etkiler; ancak tahliye taahhüdü veya ihtarname gibi belgelerin tarih ve içeriğinin tartışıldığı uyuşmazlıklarda doğrudan esasa da etki eder. Talepte belgenin yevmiye numarası ve tarihinin belirtilmesi süreci belirgin biçimde kısaltır.

Konyaaltı ve çevresindeki dosyalarda izlenen genel yol için Konyaaltı avukat sayfası incelenebilir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için iletişim sayfası üzerinden büroya ulaşabilirsiniz.

---

Bu yazıda ele alınan konularla ilgili ayrıntılı bilgi için İcra Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınız için avukata başvurmanız gerekir.